Korozyon Nedir?
Korozyon, metallerin bulundukları ortamla kimyasal veya elektrokimyasal reaksiyona girerek metalik özelliklerini kaybetmesi, yapılarının bozulması ve zayıflamasına yol açan bir olaydır. Betonarme yapılardaki demirlerde görüldüğünde, yapıların taşıyıcı elemanlarının dayanıklılığı azalır ve bina ömrü kısalır. Doğru yalıtım malzemeleri kullanıldığında bu risk büyük ölçüde önlenebilir.
Korozyon Nasıl Oluşur?
Korozyon, metal ile oksijenin birleşmesi sonucu meydana gelir. Metal yüzeyinde anodik ve katodik reaksiyonlar gerçekleşir ve oksijenle birleşme sonucunda yeni bir madde oluşur. Örneğin, demir oksit (pas) demir ile oksijenin birleşmesiyle oluşur.
Çevrede nem, tuzlu su veya asidik ortamlar olduğunda bu reaksiyonlar hızlanır ve metal çok kısa sürede özelliklerini kaybeder.
Korozyon Türleri
- Galvanik Korozyon: İki farklı metalin elektrolit içinde temas etmesi sonucu ortaya çıkar. Denizcilik, yapılar ve boru hatlarında sık görülür.
- Uniform Korozyon: Metal yüzeyinin tamamında eşit hızda oluşur. Genellikle fark edilmez ancak dayanıklılığı ve kalınlığı olumsuz etkiler.
- Taneler Arası Korozyon: Metalin tane sınırlarında meydana gelir. Paslanmaz çeliklerde ve alaşımlarda ısıl işlem sonrası sık görülür. Malzemenin mekanik özelliklerini bozar.
- Elektrokimyasal Korozyon: Katodik ve anodik reaksiyonlar sonucu oluşur. Nemli ve iletken ortamlarda sık görülür. Gemiler, su altındaki yapılar ve boru hatlarında yaygındır.
Binalarda Korozyon
Binalarda korozyon veya beton korozyonu, beton içindeki demirlerin çevresel etkilerle bozulmasıdır. Kolon, kiriş ve zeminlerdeki demirler paslanarak dayanıklılıklarını kaybeder. Bu durum, taşıyıcı sistemlerin zayıflamasına ve binaların deprem gibi risklere karşı savunmasız hale gelmesine yol açar.
Yapılarda Korozyona Yol Açan Faktörler
- Su: Paslanma için kritik bir etkendir. Yağmur suyu, tesisat sızıntıları ve yer altı suları korozyonu hızlandırır.
- Yüksek Nem: Betonun içindeki metal donatılara oksijenin daha kolay ulaşmasını sağlar.
- Betonun Karbonatlaşması: Düşük kaliteli beton geçirgendir, karbon dioksit ile reaksiyona girerek metalin paslanmasını kolaylaştırır.
- Endüstriyel Kirleticiler: Klorür gibi maddeler beton yüzeyine yapışır ve korozyon riskini artırır.
- Beton Kalitesi: Gözenekli ve çatlamış beton metallerin su ve kimyasallarla temasını kolaylaştırır.
- Asitler: Endüstriyel emisyonlar, yağmur asidi ve asidik temizlik ürünleri metallerin paslanmasına yol açar.
- Elektrik Akımı: Elektrokimyasal korozyonu hızlandırır. Topraklama yapılmamış binalarda risk artar.
- Yetersiz Yalıtım: Su ve kimyasalların metale ulaşmasına engel olunmazsa paslanma kaçınılmazdır.
Korozyon ve Su Yalıtımı
Su yalıtımı, yapıların su ile temasını engelleyerek paslanma riskini azaltır. Doğru ve kaliteli yalıtım malzemeleri kullanmak korozyona karşı en etkili önlemdir.
Su yalıtımında kullanılan bazı ürünler:
- Poliüretan Su Yalıtımı: Kolay uygulanır, her türlü yüzeye yapışır, ekonomik çözüm sunar.
- Poliüretan Enjeksiyon: Çift komponentli, solventsiz, su ile temasında reaksiyona girer.
- Sıvı Cam: Estetik ve yalıtım sağlar, şeffaf bir kaplama sunar.
- Soğuk ve Saf Poliurea: Her türlü hava koşulunda hızlı kürlenir, su geçirmez ve yüksek performanslıdır.
Yapılarda korozyondan korunmak için uygun ve kaliteli su yalıtım malzemeleri kullanmak zorunludur.
